Eerst de belangrijkste vraag: kan deze opdracht als zelfstandige?
Niet elke opdracht in de zorg kan als zzp'er. Werk je onder dezelfde leiding en op dezelfde manier als de vaste medewerkers, en is het werk een vast onderdeel van de organisatie? Dan lijkt het al snel op een dienstverband. De Belastingdienst let daar sinds 2025 strenger op, ook in de zorg. Volgens het Ondernemersplein van de overheid moet je samen met je opdrachtgever kijken of een opdracht in loondienst of als zelfstandige past.
Wat helpt bij die afweging:
- Wie bepaalt hoe je werkt? Bepaal je zelf je werkwijze en planning binnen de afspraken, of krijg je dezelfde instructies als het vaste team?
- Ben je inwisselbaar met een vaste kracht? Doe je precies hetzelfde werk als collega's in loondienst, op dezelfde roosters?
- Werk je voor meerdere opdrachtgevers en loop je ondernemersrisico, of werk je jaren voor één organisatie?
Er is geen enkele vraag die de doorslag geeft. Het gaat om het totaalbeeld. Twijfel je? Bespreek het vooraf met je opdrachtgever en kijk naar de uitleg van de Belastingdienst en het Ondernemersplein. De regels zijn in beweging, dus controleer altijd de actuele stand.
Inschrijven bij de KvK
Als zelfstandige in de zorg schrijf je je in bij de Kamer van Koophandel. Daarmee ben je ondernemer en krijg je een KvK-nummer, dat opdrachtgevers bijna altijd vragen. Bij je inschrijving kies je ook een rechtsvorm. De meeste zzp'ers starten als eenmanszaak.
BIG-registratie: voor veel beroepen verplicht
Werk je in een beroep dat in de Wet BIG staat, zoals verpleegkundige, arts, fysiotherapeut of verloskundige? Dan moet je ingeschreven staan in het BIG-register om die titel te mogen voeren. Dat geldt net zo goed als je zelfstandig werkt.
Let op de herregistratie: elke vijf jaar moet je laten zien dat je voldoende werkervaring en scholing hebt. Het aantal uren verschilt per beroep. In "Mijn BIG-register" zie je je persoonlijke datum. Opdrachtgevers controleren je registratie vaak voordat je start.
Je bent zelf zorgaanbieder: klachtenregeling en geschilleninstantie
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) geldt ook voor zelfstandige zorgverleners. Volgens het Ondernemersplein betekent dat onder andere:
- je hebt een klachtenregeling en een onafhankelijke klachtenfunctionaris waar cliënten terechtkunnen;
- je bent aangesloten bij een erkende geschilleninstantie. Dat geldt ook als je zzp'er bent.
Veel zelfstandigen regelen dit via een beroepsvereniging of een klachtenportaal voor zorgverleners.
Meldplicht bij het CIBG
Ga je zorg verlenen als nieuwe zorgaanbieder? Dan geldt in veel gevallen een meldplicht onder de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza). Die geldt ook voor solistisch werkende zorgverleners, zoals zzp'ers. De melding doe je vóór je start bij het CIBG. Of het voor jouw situatie geldt, hangt af van het soort zorg dat je levert. Het CIBG en het Ondernemersplein hebben een check waarmee je dat nagaat.
VOG: vaak gevraagd door opdrachtgevers
Zorgorganisaties vragen bijna altijd een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), zeker bij werk met kwetsbare cliënten. Die vraag je aan bij Justis. Opdrachtgevers willen vaak een recente VOG zien. Vraag daarom bij een nieuwe opdracht na hoe oud je VOG mag zijn. Kijk op de site van Justis hoe je als zelfstandige een VOG aanvraagt.
Verzekeringen en geld
Als zelfstandige ben je zelf verantwoordelijk voor je risico's. Denk aan:
- Beroepsaansprakelijkheid: je bent zelf aansprakelijk voor schade die je bij je werk veroorzaakt. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering wordt aangeraden, en sommige opdrachtgevers vragen ernaar.
- Arbeidsongeschiktheid: als je ziek wordt, loopt je inkomen niet door. Kijk welke voorziening bij je past.
- Pensioen en reserves: zet geld opzij voor belasting, rustige periodes en later.
Bepaal je uurtarief niet alleen op wat je in loondienst verdiende. Reken je verzekeringen, scholing en niet-declarabele uren mee. Lees ook ons artikel over je uurtarief berekenen als zzp'er.
Zo vind je opdrachten in de zorg
Opdrachten in de zorg lopen via verschillende routes: rechtstreeks bij zorgorganisaties, via bemiddelaars en via platforms. Wat goed werkt:
- Een compleet profiel met je BIG-registratie, specialisaties, werkgebied en beschikbaarheid.
- Snel reageren als er een passende opdracht voorbijkomt.
- Duidelijke afspraken vooraf over je werkzaamheden, uren, tarief en hoe je zelfstandig werkt.
Bekijk de freelance opdrachten op ons platform en lees meer over zorg en welzijn.
Veelgestelde vragen
Moet ik als zzp'er in de zorg in het BIG-register staan? Alleen als je een beroep uitoefent dat in de Wet BIG staat, zoals verpleegkundige of fysiotherapeut. Dan moet je ingeschreven staan, ook als zelfstandige, en elke vijf jaar herregistreren.
Heb ik een eigen klachtenregeling nodig? Ja. Onder de Wkkgz moet je als zorgaanbieder een klachtenregeling, een klachtenfunctionaris en een aansluiting bij een erkende geschilleninstantie hebben. Dat geldt ook voor zzp'ers.
Kan elke zorgopdracht als zzp'er? Nee. Of een opdracht als zelfstandige kan, hangt af van hoe het werk is ingericht. Bespreek dit vooraf met je opdrachtgever en controleer de actuele uitleg van de Belastingdienst.
Aan de slag
Wil je als zelfstandige in de zorg aan de slag? Maak een gratis profiel. Dan reageer je direct op opdrachten en vinden zorgorganisaties jou op het platform. Wil je ook persoonlijk voorgesteld worden? Zet bemiddeling aan in je profiel.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Regels kunnen veranderen. Controleer de actuele stand bij het Ondernemersplein, de Belastingdienst, het BIG-register, het CIBG en Justis.