Waarom certificaten in de petrochemie zo zwaar wegen
In een raffinaderij, chemische fabriek of tankopslag werk je met brandbare stoffen, hoge drukken en besloten ruimtes. Een fout heeft daar snel grote gevolgen. Daarom stellen opdrachtgevers strenge eisen aan iedereen die op het terrein werkt, ook aan zelfstandigen. Een verlopen of ontbrekend diploma betekent vaak dat je niet mag beginnen, hoe goed je ervaring ook is.
Welke certificaten precies nodig zijn, bepaalt de opdrachtgever. Het hangt af van je rol en van het werk dat je doet. Vraag dat daarom altijd vooraf na. Hieronder staan de certificaten die je het vaakst tegenkomt.
VCA: de basis voor veilig werken
Het VCA-diploma is in de petrochemie vrijwel altijd een vereiste. De diploma's worden beheerd door SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid). De meest gevraagde zijn:
- B-VCA (Basisveiligheid VCA): volgens SSVV het diploma dat je meestal nodig hebt als je voor een aannemer aan de slag gaat.
- VOL-VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden): hiermee laat je zien dat je basiskennis hebt over veiligheid, gezondheid en milieu, en dat je die kennis kunt toepassen. Als zelfstandige wordt vaak VOL-VCA gevraagd, omdat je zelf verantwoordelijk bent voor veilig werken.
Volgens SSVV zijn de VCA-persoonsdiploma's tien jaar geldig. Je diploma staat in het Centraal Diploma Register (CDR). Opdrachtgevers kunnen daar controleren of het geldig is. Het examen doe je bij een erkend examencentrum. Op de site van SSVV vind je ook proefexamens.
Let op: een VCA-diploma is iets anders dan een VCA-certificaat voor je bedrijf. Het bedrijfscertificaat (VCA*, VCA** of VCA Petrochemie) laat zien dat je bedrijf veilig werkt. SSVV schrijft dat de opdrachtgever bepaalt of je zo'n certificaat moet hebben. Vraag het dus na als je een opdracht aanneemt.
SOG-P-kwalificaties voor risicovolle taken
Voor specifieke risicovolle werkzaamheden in de (petro)chemie zijn er de SOG-P-kwalificaties (SSVV Opleidingengids Petrochemie). SSVV beheert er 15, verdeeld over clusters:
- Flenzen: werken aan flensverbindingen, ook volgens protocol en met torque- en tensioning-apparatuur, en werken met twin ferrule fittingen.
- Verplaatsen van lasten: aanslaan en begeleiden van lasten, en werken met handhijsgereedschap.
- Mobiele werktuigen: hoogwerker (categorie 1B, 3A en 3B), vorkheftruck en verreiker.
- Gasmeten en buitenwacht: gasmeten en werken als buitenwacht (mangatwacht).
- Adembescherming: werken met onafhankelijke adembescherming.
Volgens SSVV zijn de meeste SOG-P-kwalificaties vijf jaar geldig. Een paar, zoals gasmeten en adembescherming, zijn korter geldig. Het zijn startkwalificaties: de opdrachtgever begeleidt je daarna nog in de praktijk op de eigen locatie. Je volgt de opleiding bij een erkende SOG-P-opleider en doet het examen bij een erkend examencentrum.
Site-introductie en poortinstructie
Naast je diploma's krijg je bij vrijwel elke locatie een eigen veiligheidsintroductie voordat je het terrein op mag. Daarin leer je de regels, alarmprocedures en het vergunningssysteem van die locatie.
De Generieke Poortinstructie (GPI) van SSVV is bedoeld voor bouwplaatsen. In de petrochemie werken opdrachtgevers meestal met hun eigen site-introductie. Vraag bij een nieuwe opdracht dus altijd welke introductie nodig is, hoe lang die duurt en of je die vóór je eerste werkdag kunt volgen. Dan kun je direct aan de slag.
Andere trainingen die je kunt tegenkomen
Afhankelijk van je vak vragen opdrachtgevers soms nog meer. Bijvoorbeeld:
- Elektrotechnisch werk: voor werk aan elektrische installaties wordt vaak gewerkt volgens de norm NEN 3140. Vraag na welke aanwijzing of training de opdrachtgever verwacht.
- Vakdiploma's: voor procesoperators en technici tellen ook je vakopleiding en je ervaring met installaties en systemen.
- Locatie- of systeemspecifieke trainingen: bijvoorbeeld voor het onderhouds- of vergunningssysteem van de opdrachtgever.
Zo houd je je certificaten op orde
Als freelancer ben je zelf verantwoordelijk voor je diploma's. Zo voorkom je dat een opdracht op het laatste moment niet doorgaat:
- Maak één overzicht van al je diploma's en kwalificaties, met de vervaldatum erbij.
- Plan herexamens op tijd. Kijk een paar maanden vooruit, zeker bij kwalificaties die korter geldig zijn, zoals gasmeten.
- Bewaar digitale kopieën, zodat je ze direct kunt sturen als een opdrachtgever erom vraagt.
- Zet je certificaten op je profiel, met de geldigheid erbij. Opdrachtgevers zoeken en filteren daarop. Lees ook zo val je op met je profiel en cv.
- Reken de kosten mee in je tarief. Als zelfstandige betaal je opleidingen en herexamens meestal zelf. Lees hoe je je uurtarief berekent.
Maak je de stap vanuit loondienst? Lees dan ook van loondienst naar freelance procesoperator.
Veelgestelde vragen
Heb ik als zzp'er B-VCA of VOL-VCA nodig? Dat bepaalt de opdrachtgever. Als zelfstandige wordt vaak VOL-VCA gevraagd, omdat je zelf verantwoordelijk bent voor veilig werken. Vraag het vooraf na.
Hoe lang is mijn VCA-diploma geldig? Volgens SSVV zijn de VCA-persoonsdiploma's tien jaar geldig. In het Centraal Diploma Register kun je de geldigheid van je diploma controleren.
Wat zijn SOG-P-kwalificaties? Dat zijn kwalificaties van SSVV voor risicovolle taken in de (petro)chemie, zoals gasmeten, werken als buitenwacht, flenzen en werken met adembescherming. De meeste zijn vijf jaar geldig, sommige korter.
Aan de slag
Heb je je certificaten op orde en zoek je een opdracht in de industrie? Maak gratis een profiel en reageer direct op opdrachten. Bekijk de freelance opdrachten in techniek en onderhoud of lees meer over petrochemie en industrie.
Dit artikel is algemene informatie. Eisen verschillen per opdrachtgever en kunnen veranderen. Controleer de actuele stand bij SSVV en bij je opdrachtgever.